Poradnik dla projektantów · ochrona przeciwpożarowa
Drzwi przeciwpożarowe tam, gdzie ruch nie ustaje: rozwierane czy przesuwne?
Korytarz szpitalny, hala logistyczna, galeria handlowa. Drzwi w ścianie oddzielenia pożarowego otwierają się tam setki razy dziennie, a w razie pożaru muszą zamknąć się same i wytrzymać 30 lub 60 minut. Oto decyzje, które warto podjąć na etapie projektu, a nie na budowie.
EI 30 / EI 60 Sa / S200 C5 – 200 000 cykli ewakuacja
1. Klasę drzwi wyznacza ściana, w której stoją
Drzwi w ścianie oddzielenia pożarowego są zamknięciem przeciwpożarowym. Warunki techniczne (§ 232) wiążą ich klasę z klasą ściany – drzwi mogą mieć połowę jej czasu odporności, ale tylko w zakresie szczelności i izolacyjności (EI):
Klasa dotyczy całego zestawu: skrzydła, ościeżnicy, szklenia, uszczelek, okuć i sposobu osadzenia. Wymiana zamka, samozamykacza czy szyby „na odpowiednik” wyprowadza drzwi poza klasyfikację – dlatego w specyfikacji warto zastrzec, że okucia i akcesoria pochodzą z zestawu objętego dokumentem dopuszczającym.
Drzwi stalowe do wentylatorni. O klasie drzwi do pomieszczenia technicznego decyduje sposób jego wydzielenia – klasa ściany, w której są osadzone. Fot. MODESTA
2. Ile razy dziennie otwierają się te drzwi?
To pytanie, które rzadko pada w projekcie, a decyduje o trwałości. Drzwi przeciwpożarowe mają się zamykać samoczynnie, więc w intensywnym ruchu pracują bez przerwy. Trwałość samozamykania opisuje klasa C wg PN-EN 14600, podawana razem z klasą ogniową:
Przykładowy zapis w zestawieniu stolarki: EI 60-Sa-C5 – odporność ogniowa 60 min, dymoszczelność w temperaturze otoczenia, samozamykanie na 200 000 cykli.
Jeśli drzwi mają stać otwarte na co dzień, zamiast klinów i podpórek przewiduje się trzymacze elektromagnetyczne (PN-EN 1155) zwalniane sygnałem z systemu sygnalizacji pożarowej lub czujki dymu. To element, który trzeba uzgodnić z projektantem instalacji i ująć w scenariuszu pożarowym.
3. Dym zabija szybciej niż ogień
Klasa EI mówi o płomieniach i temperaturze, nie o dymie. Jeśli drzwi mają go zatrzymać, wymaganie zapisuje się osobno: Sa – dymoszczelność w temperaturze otoczenia, S200 – także przy dymie o temperaturze do 200 °C. Obowiązek wynika z przepisów dla konkretnej drogi ewakuacyjnej, klatki schodowej czy przedsionka albo z ekspertyzy – dlatego w projekcie warto wpisać go wprost, a nie zakładać, że „drzwi ppoż. są szczelne”.
4. Rozwierane czy przesuwne – porównanie dla projektanta
Drzwi rozwierane
- naturalny wybór na drodze ewakuacyjnej – otwierane ręcznie, także bez zasilania
- wymagają pola otwierania i kontroli kierunku otwierania
- przy dwóch skrzydłach potrzebny regulator kolejności zamykania (PN-EN 1158)
- w intensywnym ruchu – klasa C5 i trzymacze zamiast klinów
Drzwi przesuwne
- nie zabierają miejsca po żadnej stronie przegrody – dobre dla wózków, palet, łóżek
- w codziennej pracy otwarte, w razie pożaru zamykają się samoczynnie
- napęd i sterowanie stają się częścią zabezpieczenia – wymagają przeglądów
- gdy otwór leży też na drodze ewakuacyjnej, trzeba przewidzieć osobne przejście ewakuacyjne
Narożnik ramy aluminiowej z przeszkleniem. W przegrodach przeciwpożarowych o klasie decyduje cały zestaw: profil, szyba, uszczelki i osadzenie. Fot. MODESTA
Oba typy da się wykonać z dużymi przeszkleniami w aluminium, co ma znaczenie w korytarzach i halach, gdzie liczy się widoczność i światło dzienne – zobacz, jak wyglądają aluminiowe drzwi, okna i ścianki przeciwpożarowe EI 30 i EI 60. W miejscach o największym natężeniu ruchu, np. przy transporcie wewnętrznym, warto rozważyć przesuwne drzwi przeciwpożarowe z napędem. Ostateczny układ przejść warto potwierdzić z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
5. Ewakuacja: szerokość, kierunek, okucia
minimalna szerokość drzwi ewakuacyjnych w świetle ościeżnicy; przy większej liczbie osób szerokość liczy się proporcjonalnie – co najmniej 0,6 m na 100 osób.
z takiego pomieszczenia drzwi ewakuacyjne otwierają się na zewnątrz – w kierunku ucieczki.
zamknięcia panikowe (pasek poziomy) dla dużych grup osób i awaryjne (klamka, płytka) tam, gdzie użytkownicy znają budynek.
Montaż drzwi stalowych na budowie – sposób osadzenia jest częścią sklasyfikowanego zestawu. Fot. MODESTA
Kontrola dostępu na drzwiach ppoż. Elektrozaczepy i zwory na drzwiach ewakuacyjnych muszą zwalniać się w razie alarmu pożarowego i zaniku zasilania, a każde dodatkowe okucie na drzwiach przeciwpożarowych powinno być dopuszczone do stosowania w danym zestawie. Te ustalenia najlepiej zebrać w jednej tabeli z projektantem instalacji niskoprądowych.
Lista kontrolna przed oddaniem projektu
- Czy klasa EI drzwi wynika z klasy ściany oddzielenia pożarowego?
- Czy dla drzwi, które mają zatrzymać dym, wpisano Sa lub S200?
- Czy przy dużym ruchu podano klasę samozamykania (np. C5)?
- Czy drzwi stale otwarte mają trzymacze zwalniane przez SSP lub czujkę dymu?
- Czy drzwi przesuwne nie są jedynym wyjściem ewakuacyjnym z tego miejsca?
- Czy szerokość, kierunek otwierania i rodzaj zamknięć (EN 1125 / EN 179) odpowiadają liczbie osób?
- Czy kontrola dostępu zwalnia drzwi przy alarmie pożarowym i zaniku zasilania?
Projektujesz przegrody przeciwpożarowe?
Poradnik przygotował zespół MODESTA z Lublina – producenta drzwi, okien i ścianek o zwiększonej odporności ogniowej, na włamanie i ostrzał. Pomagamy dobrać klasy i zapis do specyfikacji już na etapie projektu.
tel. 81 526 91 30
info@modesta.pl
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje przepisów techniczno-budowlanych ani uzgodnień z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.